1: Gametogenese

schema embryologie

gewicht foetus 8 weken

8g

gewicht bij geboorte

3,3kg

maturatie

rijpen van organen zodat deze deze deftig functioneren

schema

schema

1

1 kiemblad

embryo na de kromming

schema

schema

slide

schema

vanaf wanneer rijpe geslachtscellen gevormd?

vanaf de puberteit

schema

schema

schema

de kiemcellen zijn een link tussen verschillende generaties

schema

slide

slide gentherapie

uit welke structuren ontstaan kiemcellen

in week 2 uit de epiblast

tekening

Mesenterium dorsale

Omslagplooi van vlies dat de darmen bekleedt

Tot wanneer morfologisch geen verschil in mannelijk en vrouwelijk embryo

6 weken

Op welk niveau ontstaan primitieve geslachtsklieren

T10

Functie folikelcellen en sertoli cellen

•steuncellen

•voeding geslachtscellen

•verdere ontwikkeling van de geslachtscellen

Ander woord teratoma

Wondergezwel

Teratoma

Typische plek teratoma, waarom?

Nasofaryngeaal, maar ook in de borstkas.

Want de geslachtscellen moeten op een bepaald moment naar laag thoracaal verplaatsen (ze zitten nl al kn de borstholte).

Uit welke structuur ontstaan kiemcellen

Epiblast

Waarom PGC vanaf week 2 naar dooierzak?

• beschermen tegen mutaties door de vele celdelingen embryo

• Beschermen tegen signaalstoffen die voor differentiatie zorgen

Functie sex cords

Oorsprong van bepaalde celtypes van testis en ovaria

Organen met niet delende cellen

Hart

Hersenen

Nieren…

Waarom zijn organen zoals hart, hersenen, nieren… moeilijk te herstellen

Ze hebben geen stamcellen

Voorbeelden weefsels met stamcellen?

Darmepitheel

Bloedcellen

Huid

Beenmerg

Haar

Luchtwegepitheel

Mucosa

…

Waarvoor staat G van G-fase

Gap (groei)

Wat is cytokinese

Deling van cytoplasma

Hoe kun je een triploide cel krijgen

1 eicel die door 2 zaadcellen wordt bevrucht

Na hoe lang deelt een cel

Cel deelt elke 24h

In welke fase is cel meeste van haar leven

Interfase

Uit welke fasen bestaat interfase

G1 (Gap1 = 1e groeifase, de cel groeit)

S (synthese, replicatie DNA in nucleus)

G2 (Gap2 = 2e groeifase)

In welke fase stopt de cel met groeien?

G2

Vanaf wanneer kan de mitose beginnen

Als de cel gedupliceerd DNA heeft in de nucleus en 2 centrosomen in cytoplasma

Duur mitose

Voor een typische eukaryotische cel zo’n 80 minuten (inclusief cytokinese)

Profase mitose

Chromosomen condenseren

Nucleolus weg

Prometafase mitose

Kernmembraan verdwijnt

Delingsspoel wordt gevormd

Microtubuli hechten aan chromosomen op kinetochoor

Metafase mitose

Alignatie chromosomen op equator

Anafase mitose

Chromatiden worden gescheiden en verplaatst naar 2 polen.

De microtubuli verkorten en de polen van de cel gaan verder uit elkaar.

Telofase mitose

Kernmembraan wordt gevormd

Chromosomen decondenseren en worden chromatine

Cytokinese mitose

Moedercel wordt in 2 gedeeld.

Contractiele ring trekt samen.

Na cytokinese heb je 2 dochtercellen in G1 fase die klaar zijn om te groeien.

Homologe recombinatie

Uitwisseling van - bijna - identieke DNA fragmenten tussen 2 gepaarde chromosomen

Hoe noemt de verdere differentiatie tot een rijpe zaadcel

Spermiogenese

Hoe lang duurt het om van spermatogonium B naar rijpe zaadcel te gaan

Ongeveer 2 maanden

In welk organel zitten de enzymes van acrosoomblaasje

Golgi

Vanwaar haalt zaadcel zijn cilium

Uit centriolen paar

Hoe beweegt een zaadcel

Schroefvormig

Ding om volume testis te meten

Orchidometer

Wanneer volume testis meten bij jongens

Prepubertair en aan het einde puberteit om puberteit te kunnen volgens bij jongens.

Wat is sperma concurrentie?

Sperma competitie:

Voor diersoorten waarbij vrouwen meerdere partners hebben is het voor mannen lastig, want ze moeten de kans dat het kind van hen is verhroten.

Dat kunnen ze doen door ervoor te zorgen dat er meer zaadcellen zijn (aantal zaadcellen die geproduceerd worden correleert met volume testis).

Soorten met een groter testis volume zijn gekenmerkt door een grotere graad van polyandry

Polyandry

Een vrouw getrouwd met 2 of meer mannen tegelijk.

Hoe frequent is valse paterniteit in Vlaanderen

1 à 2%

een rijpe eicel kan haploid zijn

Fout, meiose II kan pas na de bevruchting worden afgewerkt dus je kunt nooit haploid zijn als je rijpe eicel hebt.

Op 6 maanden zijn alle eicellen…

Primaire oocyten en omgeven door een krans van follikelcellen (= primordiale follikel)

Waar vind je secundaire oocyten terug

In uiteinde eileider

Je oogonia delen tot 6 maanden want dan heb je je max aantal cellen.

Hoe veel is dat?

6 miljoen

Hoeveel follikels bij geboorte

600.000

Hoeveel follikels bij puberteit

400.000

Vanaf wanneer begint cyclisch rijpingsproces van follikels?

Puberteit

Waarom zoveel apoptose na bereiken van max aantal eicellen

Weten we niet goed

Bij nemen mil komen minder eicellen tot rijping.

Zal menopauze dan later zijn?

In een heel leven komen ongeveer 500 eicellen tot rijping.

Is verwqqrloosbaar als je het vergelijkt met de 400.000 bij puberteit.

Het is het initieel aantal en tempo waarop de apoptose gebeurt dat uiteindelijk zal bepalen op welk moment de menopauze zal plaatsvinden.

Zijn mannen of vrouwen langer vruchtbaar

Mannen

Wat is grootmoederrheorie

Als een grootmoeder in de buurt is kan deze ook zorgen voor de kleinkinderen.

Hierdoor stijgt hun kans op overleven.

Grootmoeders kunnen dus een belangrijke functie hebben in overleven kleinkinderen.

Mens is 1 van de uitzonderingen in het dierenrijk waar de menopauze voorkomt.

Hypothese hiervoor?

de grootmoedertheorie:

In stammen in Afrika zag men dat kinderen meer kans hebben om te overleven als de grootmoeder nog in leven is (moeder van de moeder).

Kinderen krijgen op oudere leeftijd is nl ooi een grote bedreiging voor de gezondheid dus het is goed dat ze geen kinderen meer krijgen.

Door aanw te zijn als grootmoeder voor je kleinkinderen kun je ook op die manier onrechtstreeks het verdere bestaan van je nageslacht garanderen.