trajectwijzer 15 - proza p.149-156

chronologische vertelling

de gebeurtenissen worden één na één weergegeven, je leest wat er eerst gebeurde

spanningsopbouw

het geheel van technieken die de auteur gebruikt om het verhaal spannend te maken

cliffhanger

wanneer een verhaal plots stopt op een spannend moment je absoluut het vervolg wil weten

inmediasres

een verhaallijn die midden in de actie begint en je daarna pas de voorgeschiedenis en de personages leert kennen

gesloten einde

het hoofdprobleem is opgelost en je weet waar de personages staan en hoe ze zich voelen

open einde

het verhaal kan nog alle kanten uitgaan en er is nog heel wat niet opgelost

protagonist

het personage dat centraal staat

antagonist

de tegenstander van het hoofdpersonage

nevenpersonages

bijfiguren die op de achtergrond aanwezig zijn

rond/round personage

is helemaal uitgewerkt character, we kennen de gedachtes en gevoelens

vlak/flat personage

is een personage dat maar oppervlakkig wordt beschreven en in de loop van het verhaal gelijk blijft

stereotypes

personages die niet origineel zijn

belevende ik

ik-verteller die als personage meespeelt in het verhaal

vertellende-ik

ik-verteller die de gebeurtenissen achteraf verteld

alwetende/auctoriële hij/zij verteller

een verteller die boven het verhaal staat en alles weet over iedereen

personele hij/zij verteller

verteller die in de hij/zij vorm door de ogen van één personage het verhaal verteld

betrouwbaarheid

je krijgt informatie die niet altijd correct of gekleurd is

meervoudig vertelperspectief

er worden verschillende vertellers door elkaar gebruikt

tijdsprong

betekent dat er een passage wordt weggelaten omdat die niet interessant is voor de tijdlijn

flashback

een lange passage die verteld over het verleden

flashforward

een passage die zich pas later afspeelt in het verhaal

vertelde tijd

de tijd die voorbijgaat in het verhaal (in minuten, uren, jaren)

verteltijd

de tijd die je nodig hebt om het verhaal te lezen of te vertellen

gelijktijdigheid

wanneer de vertelde tijd en de vertel tijd samen vallen

versnelling

het tempo van het verhaal verhoogt, sommige gebeurtenissen zijn korter weergegeven

vertraging of retardering

de auteur geeft een gebeurtenis extreem traag of gedetailleerd weer

geografische ruimte

de concrete plaats waar het verhaal zich afspeelt

sfeer

soms komt deze overeen met de gebeurtenissen of contrasteert die juist

symbolische ruimte

een achterliggend idee of thema

thema

het centrale probleem van een verhaal, het algemene idee achter het verhaal