maatschappijleer Domein E: pluriforme samenleving (NOG NIET AF)

Wat zijn personen met een migratieachtergrond?

Mensen van wie zijzelf of minimaal één ouder in het buitenland is geboren.

Wat is een asielzoeker?

Iemand die in een ander land bescherming aanvraagt omdat hij/zij niet veilig is in eigen land.

wanneer is iemand een vluchteling?

als zij vervolgd worden voor hun geloof, politieke overtuiging of seksuele geaardheid of als zij op de vlucht moeten vanwege oorlogsgeweld

wat is een etnische minderheid?

een groep mensen binnen een land of regio die zich onderscheidt door een gedeelde afkomst, cultuur, taal of religie, en die in de minderheid is ten opzichte van de dominante bevolkingsgroep.

wat betekent pluriformiteit?

een samenleving waarin veel verschillen tussen mensen bestaan in levensstijl, godsdienst en andere cultuurkenmerken

wat is cultuur?

alle normen, waarden, gewoonten en andere aangeleerde kenmerken die de leden van een groep of samenleving met elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend beschouwen

wat zijn de functies van cultuur?

• door cultuur hebben mensen een gemeenschappelijk referentiekader met deels dezelfde normenwaarden en gewoonten

• cultuur geeft richting aan het denken en doen van mensen en werkt gedragsregulerend

• cultuur van de groep waar je bij hoort bepaalt je persoonlijkheid

wat is gedragsregulerend?

het stuurt het gedrag van mensen zodat het geordendend en voorspelbaar loopt

wat is een dominante cultuur?

alle waarden, normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken die de meerderheid van de bevolking met elkaar deelt en als vanzelfsprekend beschouwt

Wat zijn voorbeelden van kenmerken van de Nederlandse dominante cultuur?

• het spreken van de Nederlandse taal

• de gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen

• het vieren van Koningsdag

Wanneer wordt er gesproken van een subcultuur?

wanneer binnen een groep sommige waarden, normen, gewoonten en andere cultuurkenmerken afwijken van de dominante cultuur

wat is een tegencultuur?

groepen die zich verzetten tegen (delen van) de dominante cultuur en die willen veranderen

wat is socialisatie?

het proces waarbij iemand bewust en onbewust de waarden, normen en andere cultuurkenmerken van de groep of groepen waar hij bij hoort, aanleert

wat is een socialiserende institutie?

groepen en organisaties die specifieke waarden, normen en gewoonten overdragen

voorbeelden van socialiserende instituties?

gezin, media, overheid, school en vrienden

wat is verzuiling?

De samenleving was verdeeld in groepen op basis van geloof of overtuiging, zoals katholiek, protestants en socialistisch of liberaal

wat is ontzuiling?

het verdwijnen van de sterke scheiding tussen de zuilen (levensbeschouwelijke of politieke groepen)

wat is individualisering?

Mensen maken steeds meer hun eigen keuzes en zijn minder afhankelijk van groepen.

wat is emancipatie?

mensen streven naar gelijke rechten en gelijke behandeling

Hoe veranderde de politiek door ontzuiling?

Mensen stemden minder automatisch op partijen van hun eigen geloof of groep

Waarom kwamen Indonesiërs en Molukkers naar Nederland?

Door de onafhankelijkheid van Indonesië na de Tweede Wereldoorlog.

waarom kwamen er gastarbeiders naar Nederland?

ze hadden de hoop hier werk tevinden en zicht te krijgen op een betere toekomst dan in hun eigen land

waarom was er in Nederland veel vraag naar gastarbeiders?

door de groeiende economie was er laaggeschoold werk in de fabrieken

waarom migreerde Surinamers naar Nederland?

in de aanloop naar en na de onafhankelijkheid van Suriname in 1975 migreerden veel Surinamers naar Nederland. Zij zochten betere economische kansen, onderwijsmogelijkheden en ontvluchtten de politieke spanningen in hun land.

Waarom kwamen vluchtelingen en asielzoekers naar Nederland?

vanwege oorlog, geweld of vervolging in hun eigen land

waarom kwamen Oost-Europeanen naar Nederland?

arbeidsmigranten uit minder welvarende landen zoals Bulgarije, Polen en Roemenië kwamen naar Nederland om hier vooral in de land- en tuinbouw, logistiek, bouw en transport te werken

Zet de migrantengroepen in chronologische volgorde.

Indonesiërs/Molukkers → gastarbeiders → Surinamers → vluchtelingen/asielzoekers → Oost-Europeanen.

wat is het verband tussen de welvaart in Nederland na de tweede wereldoorlog en de komst van gastarbeiders?

door de groeiende economie was er laaggeschoold werk in overvloed in de fabrieken

voorbeeld van jeugdculturen?

Hippies, punkers, gabbers, skaters en hiphopcultuur.

Welke factoren maakten jeugdculturen mogelijk?

Meer vrije tijd, meer geld, betere scholing en invloed van media.

Wat staat in artikel 1 van de Grondwet?

Iedereen in Nederland moet gelijk behandeld worden en discriminatie is verboden.

Wat zijn voorbeelden van botsende grondrechten?

Vrijheid van meningsuiting tegenover het verbod op discriminatie.

Hoe worden rechten van minderheden beschermd?

Door wetten, grondrechten en onafhankelijke rechters.

Welke waarden horen bij een pluriforme samenleving?

vrijheid, gelijkheid, respect en tolerantie

Wat houdt een inburgeringscursus in?

Een cursus waarin nieuwkomers de Nederlandse taal, cultuur en regels leren.

Wat is het verschil tussen morele verplichtingen en plichten?

Morele verplichtingen zijn gebaseerd op normen en waarden; plichten zijn vastgelegd in de wet.

wat zijn vooroordelen?

een oordeel over iemand of een groep mensen dat niet gebaseerd is op feiten

wat zijn stereotypen?

een vaststaand beeld van een groep mensen die je allemaal hetzelfde kenmerk of dezelfde kenmerken toeschrijft

wat is discriminatie?

het ongelijk behandelen van individuen of groepen op grond van kenmerken die in de gegeven situatie niet van belang zijn

Geef een voorbeeld van discriminatie.

Een werkgever nodigt iemand niet uit voor een sollicitatiegesprek vanwege een buitenlandse achternaam.

Welke vier factoren beïnvloeden de maatschappelijke positie van minderheden?

Onderwijs, arbeidsmarkt, huisvesting en gezondheidszorg.

Hoe beïnvloedt onderwijs de maatschappelijke positie?

Een hoger opleidingsniveau vergroot kansen op werk en inkomen.

Hoe beïnvloedt de arbeidsmarkt de maatschappelijke positie?

Werk zorgt voor inkomen, status en participatie in de samenleving.

Hoe beïnvloedt huisvesting de maatschappelijke positie?

Woonomstandigheden beïnvloeden leefkwaliteit en kansen.

Hoe beïnvloedt gezondheidszorg de maatschappelijke positie?

Goede toegang tot zorg vergroot welzijn en kansen.

Wat zijn voorbeelden van verschillen tussen de dominante Nederlandse cultuur en migrantenculturen?

Verschillen in religie, gezinsrollen, opvoeding, omgangsvormen en normen over vrijheid.

Wat betekent segregatie?

bevolkingsgroepen die gescheiden van elkaar leven

Wat is onderwijssegregatie?

het bestaan van ‘witte' en ‘zwarte scholen‘

wat is woonsegretatie?

buurten met overwegend mensen met of juist zonder migratieachtergrond

Wat is positieve actie?

Het bevoordelen van achtergestelde groepen om gelijke kansen te bevorderen.

Noem een voordeel van positieve actie.

Achterstanden kunnen sneller worden verkleind.

Noem een nadeel van positieve actie.

Het kan als oneerlijk worden ervaren door anderen.

Welke partijen zijn meestal voor een soepeler vreemdelingenbeleid?

GroenLinks-PvdA, D66, Partij voor de Dieren.

Welke partijen willen meestal een strenger vreemdelingenbeleid?

PVV, FVD, JA21 en vaak ook VVD.

Wat is naturalisatie?

Het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit.

Noem voorwaarden voor naturalisatie.

Minimaal 18 jaar, meestal 5 jaar legaal verblijf, ingeburgerd zijn en geen ernstig strafblad.

Hoe keek Nederland in de jaren 1950-1970 naar arbeidsmigranten?

als tijdelijke gastarbeiders

Hoe veranderde het beleid vanaf de jaren 1980?

Meer aandacht voor integratie omdat migranten bleven.

Hoe ziet het asielbeleid er tegenwoordig uit?

Meer nadruk op taalbeheersing, participatie en inburgering.

Wat is integratie?

het samengaan van cultuurgroepen door wederzijdse aanpassing

wat is assimilatie?

het opgeven van de eigen culturele identiteit en het volledig aanpassen aan de dominante cultuur

Wat is gezinshereniging?

Familieleden voegen zich bij iemand die al in Nederland woont.

wat is gezinsvorming?

het gaat om een Nederlander of iemand met een verblijfsvergunning die met een buitenlander trouwt en hier een gezin sticht.

Noem voorbeelden van culturele spanningen.

Discussies over religieuze symbolen, discriminatie, Zwarte Piet, vrijheid van meningsuiting.

noem voorbeelden van culturele spanningen mbt verschillende conflicten

sociaal-cultureel: botsende normen of waarden

sociaaleconomisch: angst voor verdringing op de arbeidsmarkt

politiek-juridisch: wie de macht heeft

Welke verschijnselen wijzen op toenemende sociale cohesie?

Vertrouwen, vrijwilligerswerk, maatschappelijke betrokkenheid.

Welke verschijnselen wijzen op afnemende sociale cohesie?

Polarisatie, wantrouwen, segregatie en conflicten.

wat is polarisatie?

verwijst in de maatschappij naar een proces waarin tegenstellingen tussen groepen steeds sterker worden

wat is radicalisering?

wanneer gedachten en/of gedrag van een persoon of groep steeds extremer worden en meer ingaan tegen de waarden enorme van de democratische rechtsstaat

Wat is cultuurrelativisme?

Culturen zijn gelijkwaardig aan elkaar en moeten beoordeeld worden vanuit hun eigen normen en waarden.

wat is cultuuruniversalisme?

dan ga je uit van het bestaan van universele waarden die voor iedereen in de wereld geleden.

Wat is de relatie tussen uitbreiding van de EU en arbeidsmigratie?

Nieuwe lidstaten kregen toegang tot de Europese arbeidsmarkt, waardoor meer mensen naar Nederland kwamen werken.

Wat betekent het verdrag van Genève en EVRM voor Nederland?

Nederland moet fundamentele mensenrechten respecteren en vluchtelingen beschermen.

Wat is de relatie tussen welvaartsverschillen en arbeidsmigratie?

Mensen trekken vaak van armere naar rijkere EU-landen voor werk en hogere lonen.