8. Sınıf T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük 2. Dönem 1. Yazılı Hazırlık

8. Sınıf İnkılap Tarihi dersi 2. dönem 1. yazılı sınavı için Lozan Antlaşması, Atatürk İlkeleri ve inkılapları kapsayan kelime kartları.

Lozan Antlaşması (1923)

Türk Kurtuluş Savaşı'nın kazanımlarını tescil eden, kapitülasyonları kaldıran ve Türkiye'yi eşit egemen devlet olarak tanıyan antlaşma.

Sevr Antlaşması (1920)

Anadolu'yu işgal kuvvetleri arasında paylaştıran ve Lozan Antlaşması ile hükümsüz kılınan antlaşma.

Kapitülasyonlar

Yabancılara tanınan ekonomik ve hukuki ayrıcalıklardır; Lozan Antlaşması ile tam bağımsızlık için kaldırılmıştır.

Nüfus Mübadelesi

Lozan Antlaşması kapsamında Yunanistan'daki Türkler ile Türkiye'deki Rumların karşılıklı takas edilmesi işlemi.

Musul Meselesi

1923'te İngiltere ile çözülemeyen, 1926'da Milletler Cemiyeti kararıyla İngiliz mandasındaki Irak'a bırakılan bölge sorunu.

Atatürk İlkeleri

Cumhuriyetçilik, Milliyetçilik, Halkçılık, Devletçilik, Laiklik ve İnkılapçılık olmak üzere altı temel dayanaktır.

Cumhuriyetçilik

Egemenliğin millete ait olmasını ve devlet yönetiminin halk iradesine dayanmasını esas alan ilke.

Halkçılık

Sınıf ayrımı gözetmeksizin herkese eşit haklar tanınmasını ve toplumun refahını hedefleyen ilke.

Devletçilik

Özel sermayenin yetersiz kaldığı alanlarda devletin ekonomiye doğrudan müdahale etmesini ve fabrika kurmasını öngören ilke.

Laiklik

Din ve devlet işlerinin ayrılması, devlet otoritesinin akla ve bilime dayanması esası.

İnkılapçılık (Devrimcilik)

Yapılan yenilikleri korumak, geliştirmek ve toplumu çağdaş uygarlık düzeyine ulaştırmak amacı taşıyan ilke.

Medeni Kanun (1926)

İsviçre'den uyarlanan; tek eşlilik, resmi nikâh ve miras eşitliği gibi laik aile hukuku düzenlemelerini getiren yasa.

Halifeliğin Kaldırılması (1924)

Din ve devlet işlerinin birbirinden ayrılmasını sağlayan ve laik devlet yapısını güçlendiren siyasi gelişme.

Saltanatın Kaldırılması (1922)

Hanedanlık yönetimine son vererek egemenliğin hukuken TBMM'ye geçmesini sağlayan adım.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası (1924–25)

Türkiye'nin ilk çok partili hayata geçiş denemesi olan ancak Şeyh Said İsyanı sonrası kapatılan parti.

Serbest Cumhuriyet Fırkası (1930)

Demokratikleşme amacıyla kurulan fakat inkılap karşıtı çevrelerin odağı olma tehlikesiyle kendini fesheden parti.

Cumhuriyet'in İlanı (29 Ekim 1923)

Devletin yönetim biçiminin netleştiği ve Mustafa Kemal Atatürk'ün ilk cumhurbaşkanı seçildiği dönüm noktası.

1924 Anayasası

Egemenliğin millete ait olduğunu belirten ancak yasama ve yürütmenin TBMM'de toplandığı 'güçler birliği' modelini benimseyen anayasa.

Harf İnkılabı (1928)

Arap alfabesi yerine Latin kökenli yeni Türk harflerinin kabul edilmesiyle okuryazarlığı artırmayı hedefleyen devrim.

Tevhid-i Tedrisat Kanunu (1924)

Tüm eğitim kurumlarını Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlayarak öğretimde birliği ve laikliği sağlayan yasa.

Millet Mektepleri

Yeni harflerin kabulünden sonra yetişkinlere okuma-yazma öğretmek amacıyla açılan kurumlar.

Türk Tarih ve Dil Kurumları

Millî kimliği bilimsel temellere oturtmak, Türk tarihini ve Türkçeyi araştırmak için (1931-1932) kurulan yapılar.

Siyasi Hakların Tanınması (1930, 1933, 1934)

Türk kadınına sırasıyla belediye, muhtarlık ve milletvekilliği seçme/seçilme haklarının verilmesi süreci.

Kıyafet İnkılabı (1925)

Şapka Kanunu ile toplumun dış görünüşünü modernleştiren ve eşit yurttaşlık görünümünü pekiştiren reform.

İzmir İktisat Kongresi (1923)

Millî ekonominin yol haritasını çizen, yerli üretimi ve tarımı destekleme kararları alan kongre.

Aşar Vergisi (1925)

Çiftçinin üzerindeki ağır yükü kaldırmak ve tarımsal üretimi teşvik etmek amacıyla ilga edilen vergi.

1929 Dünya Ekonomik Buhranı

Türkiye'nin liberal ekonomiden devletçilik politikasına geçmesine neden olan küresel ekonomik kriz.

Kabotaj Kanunu (1926)

Türk karasularında yolcu ve yük taşıma hakkını yalnızca Türk gemilerine tanıyan, denizlerde egemenliği sağlayan yasa.