Bio m1: de cel

Prokaryote ellen

Voornamelijk bacteriën en archaea - kleiner (1-10 micrometer) - eenvoudige celstructuur - geen celkern of celorganellen

Eukaryote cellen

In dieren, planten, schimmels en protisten - groter (10-100 micrometer) - complexere celstructuur - wel celkern en membraanomgeven celorganellen

Plasmide

Kleine stukjes cirkelvormig DNA in prokaryote cellen, zweeft in cytoplasma

flagel

‘staart’ prokaryoten, zorgt voor de beweging adhv een roterende beweging

cytosol

De stroperige vloeistof in de cel (bestaande uit water, zouten en eiwitten)

cytoplasma

De volledige inhoud van de cel binnen de celmembranen, maar buiten de kern. Dit is dus het cytosol en alle celorganellen

Celmembraan - eigenschappen /functie

Flexible, semipermeabele barrière tussen de cel en het exteren milieu.

Celmembraan - onderdelen

Dubbele fosfolipidenlaag met hydrofobe staart en hydrofiele kop - eiwitten (bv transport/signaaloverdracht) - sachariden (op de buitenste rand, dient als celherkenning / signaalfunctie. Vormt een soort suikerlaag: de glycokalix) - cholesterol (draagt bij aan permeabiliteit, stabiliteit en flexibiliteit celwand)

Celkern: functie

opslag genetisch materiaal (dna) - controlecentrum van de cel

celkern: onderdelen

dubbel kernmembraan - kernporiën (transport van mRNA, imort eiwitten,…) - nucleolus (aanmaak onderdelen ribosomen)

golgi-cisterne

stapels afgeplatte membranen - deel gogli-apparaat

golgi-vesikel

blaasjes met eiwitten die worden afgesnoerd om verder te transporteren

3 typen filamenten (eiwitdraden)

microtubulus (holle buizen) - intermediarie filamenten (lange strengen) - microfilamenten (om elkaar gewonden strengen)

cristae mitochondrien

uistulpingen binneste membraan in de matrix - extra oppervlakte om de energieprodcutie te verhogen

plastiden

celorganel enkel planten - zetmeel opslagen, kleurstof produceren - bv. chloroplast

chloroplast

type plastide - verantwoordelijk voor fotosynthese / zorgt voor groene kleur

amfipatische molecule

zowel hydrofiel als hydrofoob deel van molecule - bv fosfolipide hydrofiel hoofdje en hydrofobe staart

perifere proteïnen

langs 1 kant aan membraan verbonden

transmembrane proteïnen

zitten dwars doorheen eenheidsmembraa

glycocalix

suikerlaag bovenop eenheidsmembraan - bepaald bv de bloedgroep

diffusie

passief transport - automatische verplaatsing opgeloste stof van een hoge naar een lage concentratie door een membraan doorlaatbaar voor de opgeloste stof om evenwicht te creëren. Bv. Zuurstof van bloedbaan naar cel

osmose

passief transport - automatische verplaatsing oplosmiddel door een doorlaatbaar membraan voor deze stof om een gelijke concentratie te creeëren.

hypertone oplossing

hoogste concentratie

hypotone oplossing

laagste concentratie

cellysis

het membraan breekt - de cel sterft

endocytose

molecule te groot om door celmembraan te bewegen wordt toch opgenomen in cel door het in te sluiten in een soort belletje en zo binnen te brengen

exocytose

moleculen die uit de cel gebracht moeten worden worden ingesloten in een blaasje. Dit blaasje versmelt met de celwand en zo wordt het molecule buiten de cel gebracht