Reflectie en ervaringsleren

Deze flashcards behandelen de kernbegrippen van reflectie en ervaringsleren, inclusief de theorieën van David Kolb over de leercyclus, constructivisme versus instructivisme, en het gebruik van heuristieken.

Collectief leren

Leerprocessen die plaatsvinden in een sociale context, waarbij de betrokken deelnemers als groep invloed uitoefenen op zowel het leerproces als de resultaten.

Prototypisch

Iets dat de meest kenmerkende, typische eigenschappen van een categorie bezit.

Instructivisme

Een leertheoretische visie die de centrale rol van de leraar benadrukt en uitgaat van gecontroleerde kennisoverdracht.

Realisme

Het uitgangspunt van het bestaan van een externe werkelijkheid die onafhankelijk is van de mens en die kan worden gekend als een objectieve waarheid.

Ervaringsleren

Een type leersituatie waarin de leerling zelf zijn/haar/hun begrip van de werkelijkheid construeert door actief in de wereld te staan en op basis van subjectieve ervaringen nieuwe kennis en vaardigheden opbouwt.

Constructivisme

Een leertheoretische visie waarin de lerende actief betekenis construeert en mee bepaalt waarover en hoe er geleerd wordt.

Leercyclus van David Kolb (1984)

Een proces dat bestaat uit vier samenhangende leerfasen: experimenteren, ervaren, reflectie en (her)conceptualiseren.

Experimenteren (Kolb)

Een concrete ingreep in de werkelijkheid door de lerende die het leerproces start.

Reflectie (Kolb)

De fase waarin de lerende de ervaren werkelijkheid overdenkt en nagaat of de ervaring overeenkomt met de theorie of het bestaande begrippenkader.

(Her)conceptualiseren (Kolb)

De laatste fase in de leercyclus waarbij het begrippenkader wordt herzien of aangepast omdat de ervaring zelf niet kan worden gewijzigd.

Cyclisch leerproces

Een proces dat zich herhaalt en waarbij de opeenvolgende fasen telkens opnieuw in dezelfde volgorde worden doorlopen.

Concrete domein

Het domein van de leerfases experimenteren en ervaren, sterk verbonden met direct handelen in de werkelijkheid en intuïtieve sturing.

Abstracte domein

Het domein van de leerfases reflecteren en conceptualiseren, waarbij de werkelijkheid via het verstand in een begrippenkader wordt geplaatst.

Heuristieken

Vuistregels of mentale snelkoppelingen die we intuïtief hanteren om sneller en efficiënter te denken en te handelen op basis van eerdere leerervaringen.

Eerste niveau van reflectie

Reflecteren binnen de praktijk dat sterk verbonden blijft met het praktisch handelen en aangestuurd wordt door intuïtie in de beginfase van een artistiek leerproces.

Tweede niveau van reflectie

Reflecteren over de praktijk waarbij heuristieken kritisch worden bevraagd om bewust te worden van het denken en handelen en nieuwe strategieën te ontwikkelen.