1/114
Osmanlı yönetim sistemi, toplum yapısı, askeri teşkilat, önemli tarihi olaylar, Avrupa'daki Rönesans ve Reform hareketleri ile ilgili temel terimleri kapsayan kelime kartları.
Name | Mastery | Learn | Test | Matching | Spaced | Call with Kai |
|---|
No analytics yet
Send a link to your students to track their progress
Müsadere
Devletin suç işleyen/görevden alınan kişilerin mal varlığına el koyarak güçlenmelerini engellemesi
Veraset anlayışı
Tahtın kime geçeceğini belirleyen sistem. Osmanlı’da en güçlü olan tahta geçer
Sancak sistemi
Şehzadelerin sancaklara gönderilerek devlet yönetimini öğrendiği sistem
Kafes sistemi
Taht kavgasını önlemek için şehzadelerin saraya hapsedildiği sistem
Ekber ve Erşed sistemi
Tahta hanedanın en yaşlısının geçtiği veraset sistemi
Divan-ı Hümayun
Devletle ilgili önemli siyasi, askeri ve idari kararların alındığı en yüksek meclis
Taşra
Başkent dışındaki yerleşim yerleri
Eyalet
Osmanlı’nın geniş topraklarını yönetmek için kullandığı yönetim sistemi
Payitaht
Yönetim merkezi başkent
İstanbul
Osmanlı’nın başkenti
Kanunname-i Kadim
Osmanlı’da eski geleneksel kanunların geçtiği anayasa
Millet sistemi
Farklı dinlere mensup toplumların kendi kurallarına göre yönetilmesi sistemi
Şerri hukuk
İslam dinine dayalı kanunlar
Örfi hukuk
Padişahın koyduğu, ihtiyaçlara dayanan kanunlar
Berat
Padişahın verdiği resmi görev/ayrılık belgesi
Fetva
Dini bir konuda verilen resmi hüküm
Ulema
İslam dini & hukuku konusunda uzmanlaşmış alimler
Sadrazam
Padişahın mutlak vekili
Vezir
Padişahın yardımcısı
Nişancı
Padişahın tuğrasını çeken ve resmi belgeleri düzenleyen memur
Reisülküttap
Devletin yazışmalarını yürüten ve dış işlerle ilgilenen memur
Defterdar
Devletin maliyesinden sorumlu memur
Şeyhülislam
Osmanlı’da en yüksek dini otoriteye sahip memur, fetva verir
Kadı
Şerri hukuka göre yargı yapan kişi
Kazasker
Kadı ve müderris atayan kişi
Müderris
Medreselerde dini eğitim veren öğretmen
Müftü
Dini konularda halkın sorularını yanıtlayan ve fetva veren din alimi
Beylerbeyi
Eyaletlerin en üst yöneticisi
Sancakbeyi
Sancaklardan sorumlu yönetici
Subaşı
Şehirlerin güvenliğini sağlayan yerel yöneticiler
Lala
Şehzadelere eğitim veren öğretmenler
Balyos
Osmanlı’daki Venedik elçisi
Voyvoda
Osmanlı’ya bağlı Eflak-Boğdan bölgesinin yöneticisi
İlmiye
Eğitim, din ve hukukla ilgilenen sınıf
Kalemiye
Bürokrasi ve yazışma işlerini yapan sınıf
Seyfiye
Askerlik ve yönetim görevlerini yapan sınıf
İznik Orhaniye Medresesi
Osmanlı’da açılan ilk medrese
Danişment
Medrese eğitiminde ileri düzeydeki öğrenci
Softa
Medrese eğitimine yeni başlamış öğrenci
Sahn
En yüksek medreseleri ifade eder
İcazetname
Medrese mezunlarına verilen ve sahip olan kişiye öğretme yetkisi veren diploma
Birun
Sarayın dış işlerinin yönetildiği bölüm
Enderun
Sarayın içindeki seçilmiş öğrencilere eğitim veren kurum
Harem
Padişahın ailesinin yaşadığı ve özel hayatının geçtiği bölüm
Kapıkulu askerleri
Direk padişaha bağlı olan askerler
Devşirme
Osmanlı’nın gayrimüslim çocukları toplayıp devlet yönetimine aldığı sistem
Lağımcı
Yerin altından kalelerin içlerine tünel kazan askerler
Cebeci
Ordunun silah teçhizatından sorumlu askerler
Humbaracı
Top gibi patlayıcı silahlar kullanan askerler
Saka
Orduya ve halka su taşıyan görevli
Mehterhane
Orduya moral veren askeri müzik topluluğu
Vakıf
Hayır amacıyla kurulan kurum
Yevmiye
Günlük maaş
İmarethane
Fakir, yolcu ve ihtiyaç sahiplerine ücretsiz hizmet veren kurum
Bani
Cami, mederese, vb hayır kurumlarını yaptıran kişi
Zaviye
Küçük tekke
Tekke
Tasavvuf eğitimi verilen, dervişlerin yaşadığı dini yapı
Kaza
Kadı tarafından yönetilen yönetim ve yargı birimi
Patrik
Protestsan mezhebi lideri
Kardeş katli
Taht kavgalarını önlemek için kardeş katlini yasallaştıran uygulama
Cülus bahşişi
Tahta çıkan padişahın askerlere dağıttığı para
Halifelik
İslam dünyasının dini liderliği
Hilafet
İslam dünyasının dini liderliği
Cem Sultan Olayı
Fatih’in oğulları arasındaki taht kavgasının sonucu olarak Cem Sultan’ın Avrupa’ya sığınması ile Osmanlı’nın iç işlerine müdahale edilmesi.
Mısır Seferi
YSM’nin memluklar üzerine yaptığı ve halifeliği Osmanlı’ya geçiren sefer
Şahkulu İsyanı
Safevi etkisiyle Anadolu’da çıkan şii isyanları
Çaldıran Savaşı
Osmanlı’nın Safevileri yendiği ve O. Doğu’yu kontrol altına aldığı savaş
Mercidabık Savaşı
Memluklerin yenildiği ve Suriye’nin alındığı savaş
Ridaniye Savaşı
Memluklerin yenildiği ve Mısır’ın alındığı savaş
Turnadağ Savaşı
Dulkadiroğulları ile yapılan savaş
Mohaç Savaşı
Macaristan’ın kısa sürede alındığı savaş
Safevi Hanedanı
İran’da kurulan Şii mezhebine bağlı devlet
Memlükler
Mısır ve Suriyede hüküm süren bir devlet
Habsburglar
Avusturya’da güçlü bir hanedan, Osmanlı’nın rakibi
Rönesans
Avrupa’da bilim ve sanatın geliştiği dönem
Reform
Hristiyanlıkla kiliseye karşı başlatılan dini hareket. Yeni mezhepler oluşmuştur.
Coğrafi Keşifler
Yeni ticaret yolları bulmak için yapılan denizcilik hareketleri
Skolastik düşünce
Kilise otoritesine dayalı, düşünmeyi engelleyen Orta Çağ düşünce sistemi
Dogmatizm
Eleştiriye kapalı düşünce anlayışı
Endüljans
Katolik kilisesinin para karşılığında günahları affettiğini iddia eden belge
Enterdi
Bölge halkının dini hizmetlerden mahrum bırakıldığı ceza
Aforoz
Bir kişinin katolik kilisesi tarafından dinden çıkarılması
Engizisyon
Kilisenin dine aykırı düşünceleri cezalandırdığı yargı sistemi
Şii
Hz. Ali’nin soyunun halife olması gerektiğini savunan islam mezhebi
Sünni
Dört halifeyi kabul eden dini sistem
Ortodoks
Bizans etkili hristiyan mezhebi
Protestan
Reform sonucu oluşan bir hristiyan mezhebi. Papa’nın otoritesini reddeder
Kalvenizm
Jean Calvin’in görüşlerine dayanan ve disiplinli yaşamı savunan protestan mezhebi
Anglikanizm
İngiltere’da kralın başta olduğu hristiyan mezhebi
Martin Luther
Endüljans’a karşı çıkıp Reform’u başlatan Alman din adamı
Şarlken
Avrupa’da Osmanlı’nın büyük rakiplerinden olan bir imparator
Layoş
Mohaç savaşında Osmanlı’ya yenilip ölen Macar kral
Ferdinand
Şarlken’in kardeşi
François
Şarlken’e karşı Osmanlı ile ittifak kuran Fransız kral
Ebu Suud Efendi
Önemli şeyhülislam, kanunları İslam hukukuna uygun hale getirmiştir
Sokullu Mehmet Paşa
Pek çok padişahın döneminde sadrazamlık yapmış güçlü bir devlet adamıdır
Davudi Kayseri
İlk müderrislerden
Lala Şahin Paşa
Rumeli fetihlerinde önemli rol oynamıştır. İlk Rumeli beylerbeyi
Uluğ Bey
Matematik ve astronomi alanlarında çalışmıştır
Ali Kuşçu
Matematik ve astronomi alanlarında çalışmıştır. Fatih Sultan Mehmet ile aynı dönemde doğrudan çalışmıştır.