Chemie definisies

Dipool-dipool kragte

Kragte tussen 2 polêre molekules

Geïnduseerde dipool-/ londonkragte

Kragte tussen nie-polêre molekules

Waterstof bindings

Kragte tussen molekules waarin waterstof kovalent gebind is aan stikstof, suurstof of fluoor- spesiale gevalle van dipool- dipool kragte

Kookpunt

Die temperatuur waarby die dampdruk van n stof gelyk is aan die atmosferierse druk. Hoe sterker die intermolêre kragte hoe hoer is die kookpunt

Smeltpunt

Die temperatuur waarby die vaste- en vloeistof fase van n stof in ewewig is. Hoe sterker die intermolekulêre kragte, hoe hoer is die smeltpunt

Dampdruk

Die druk uitgeoefen deur n damp in ewewig met sy vloeistof in n geslote sisteem. Hoe sterker die intermolekulêre krag, hoe laer is die dampdruk

Organiese molekule

Molekule waat koolstofatome bevat

Molekulêre formule

n Chemiese formule wat die element en aantal atome van elk in n molekuul aandui

Struktuur formule

Dit toon aan watter atome in die molekuul aan mekaar gebind is. Atome word voorgestel deur hul chemiese simbool en lyne word gebruik om ALLE bindings wat atome bymekaar hou, te toon

Gekonsentreerde struktuurformule

Hierdie notasie toon die wyse aan waarop atome aan mekaar gebind is in die molekuul, maar toon NIE ALLE BINDINGSLYNE NIE

Koolwaterstof

Organiese verbindings wat slegs uit waterstof en koolstof bestaan

Homoloe reeks

n Reeks organiese verbindings wat deur dieselfde algemene formule beskryf kan word OF waarin die een lid van die volgende veskil met n CH2-groep

Versadigde verbindings

Verbindings waarin daar geen meervoudige bindings tussen C- atome in hul koolstofkettings is nie

Onversadigde verbindings

Verbindings waarin een of meer meervoudige bindings tussen C- atome in hul koolstofketting voorkom

Funksionele groep

n Binding of n atoom of n groep atome wat die fisiese chemsiese eienskappe van n groep organiese verbindings bepaal

Struktuur isomere 

Organiese molekule met dieselfde molekulere formule maar veskillende struktuurformules

Kettingisomere

Dieselfde molekulere formule maar verskillende tipes kettings

Posisionele isomeer

Dieselfde molekulere formule maar verskillende posisies vann sy kettings, sunstituente of funksionele groepe op die stmaketting

Funksionele isomere

Dieselfde molekulere formule maar verskillende funksionele groepe

Hidrohalogenering

Die addisie van waterstofhalied aan n alkeeen

Halogenering

Die reaksie van n halogeen met n verbinding

Hidrasie

Die addisie van water aan n verbinding

Hidrogenering

Die addisie van waterstof by n alkeen

dehidrohalogenering van haloalkane

Die eliminasie van waterstof en n halogeen uit n haloalkaan

Dehidrasie van alkohole

Eliminasie van water uit alkohol

Kraking van alkane

Die chemiese proses waarin langer kettingkoolwaterstof-molelule afgebreek word in korter, meer bruikbare, molekule

Hidrolise

Die reaksie van n verbinding met water

Halogenering van alkane

Die reaksie van n halogeen met n verbinding

Reaksie warmte

Die energie geabsorbeer of vrygestel in n chemiese reaksie

Eksotermies

Reaksie wat energie vrystel

Endotermies

Reaksie wat energie absorbeer

Aktiverings energie

Die minimum hoeveelheid energie benodig vir n reaksie om plaas te vind

Geaktiveerde kompleks

Die onstabiele oorgangstoestand van reaktanse na produk

Reaksie tempo

Die verandering in konsentrasie van reaktanse of produk per eenheid tyd

Botsings teorie

Dis n model wat reaksietempo verduidelik as gevolg van deeltjies wat met n sekere minimum energie bots om produkte te vorm

Katalisator

n Stof wat die tempo van n chemiese reaksie verhoog sonder om self n permanente verandering te ondergaan

Oop sisteem

Het voortdurende interaksie met sy omgewing

Geslote sisteem

Geisoleer van sy omgewing

Omkeerbare reaksie

Wanneer produkte terug na reaktanse en omgekeerd omgeskakel kan word

Chemiese ewewig

n Dinamiese ewewig wanneer die tempo van die voortwaartse reaksie gelyk is aan die tempo van die terugwaartse reaksie

Le Chatelier se beginsel

Wanneer die ewewig in n geslote sisteem versteur word, stel die sisteem n nuwe ewewig in deur die reaksie wat die versteuring teenwerk te bevoordeel

Arrhenius se teorie

n Suur vorm hidronium-ione wanneer dit in water opgelos word en n basis vorm hidroksied-ione wanneer dit in water opgelos word

Lowry-Bronsted teorie

n Suur is n protonskenker en n basis n protonontvanger

Sterk suur

Ioniseer volledig in water om n hoe konsentrasie hidronium ione te vorm

Swak suur

Ioniseer onvolledig in water en vorm n lae konsentrasie hidronium ione

Sterk basisse 

Dessosieer volledig in water om n hoe konsentrasie hidroksied ione te vorm

swak basisse

Dessosieer onvolledig in water en vorm n lae konsentrasie hodroksied ione

Gekonsentreerde suur en basis

Bevat n groot hoeveelheid suur\ basis in verhouding met die volume water

Verdunde suur en basis

Bevat n klein hoeveelheid suur\basis in verhouuding met volume water

Amfoliet

n Stof wat of as n basis of n suur kan reageer

Hidrolise

Die reaksie van n sout met water

Ekwiwalente punt van n titrasie

Die punt waar die suur\basis volledig met die basis\suur reageer het

Eindpunt van titrasie

Punt waar die indikator van kleur verander

pH-skaal

n Skaal met nommer 0-14 wat gebruik word om die suurheid of alkaniteit van n oplossing uit te druk

Kw

Die ewewigskonstante van water OF die ioonproduk va water OF die ionisasiekonstante van water

Outo-ionisasie van water

Die reaksie van water met water om hidronium en hidroksied ione te vorm

Galvaniese sel

n Sel waarin chemiese energie omgeskakel word na elektriese energie

Oksidasie

n Verlies aan elektrone

Reduksie

n Wins aan elektrone

Oksidasie

n Toename in oksidasiegetal

Reduksie

n Afname in oksidasiegetal

Oksideermiddel

n Stof wat gereduseer word

Redussermiddel

n Stof wat geoksideer word

Anode

Die elektrode waar oksidasie plaasvind

Katode

Die elektrode waar reduksie plaasvind

Elektroliet

n Stof waarvan die oplossing in water ione bevat OF n stof wat in water oplos om n oplossing te vorm wat elektrisiteit gelei

Elektrolitiese sel

n Sel waarin elektriese energie omgeskakel word in chemiese energie

Elektrolise

Die chemiese proses waarin elektriese energie omgeskakel word na chemiese energie OF die chemiese proses waarin elektriese energie gebruik word om n chemiese verandering te weeg te bring

Koolstof

Die basiese boustene van lewende organiese verbindings wat deur die aarde se water, lug, en lewende organismes hersirkuleer

Alkane

Slegs enkel bindings tussen C-atome

Alkene

Dubbelbindings tussen C-atome

Alkyne

Tripelbindings tussen c atome

Haloalkane

Bindings met C en Halogene

Alkohole

Bindings met O gebind met H

Aldehiede

Dubbelbinding O en n H gebind aan dieselfde C- atoom

Ketone

Dubbelbindinng O gebind aan die 2de C-atoom

Karboksielsuur

Dubbelbinding O op die eerste C-atoom

Esters

Binding stussen n karboksielsuur en n alkohol

Versadigde Koolwaterstof

Wanner daar geen meervoudige bindings tussen die koolstofatome in die koolwaterstofketting is nie

Onversadigde koolwaterstowwe

Wanneer een of meer meervoudige bindings tussen die koolstofatom ein die koolwaterstof voorkom

Hidroksiel groep

-OH gebind aan n koolstofatoom of koolstofketting. Die die funksionele groep by alkohole. Dit vorm waterstofbindinngs met ander hidroksielgroepe asook met formiel- en karbonielgroepe

Karbonielgroep

Koolstof-suurstof dubbelbinding. Karbonielgroep word in ketone aangetref. Dit vorm dipool-dipool binndings met formiel-, karboniel-, en karboksielgroepe.Dit vorm ook waterstofbindings met hidroksiel-, en karboksielgroepe

Formielgroepe

n Koolstof- suurstofdubbelbinding met n C-H. DIt word in aldehiede aangetref. Dit vorm dipool-dipool bindings met formiel, karboniel, en karboksiel groepe. Dit vorm ook waterstofbindings met hidroksiel, en karboksiel groepe

Karboksielgroepe

n Koolstof-suurstofdubbelbinding met O-H. n Karboksielgroep is die funsionele groep vir karboksielsure

Alkane

CnH2n+2

Siloalkane

CnH2n

Alkene

CnH2n

Siloalkene

CnH2n-2

Dieen

CnH2n-2

Alkyne

CnH2n-2

Haloalkane

CnH2n+1X

Alkohole

CnH2n+1OH

Aldehiede

RCHO

Ketone

RCOR“

Karboksielsure

CnH2n+1COOH

Esters

RCOOR“

Fisiese toestand

Die toestand of fase waarin die verbinding if stof is

Digtheid

Massa per volume

Vlambaarheid

Hoe maklik n stof brand

Reuk

Reuk word gekoppel aan vlugtigheid, dis n kenmerkende reuk wat aan n stof of verbinding gekoppel word